‘Welke taken laten we de robot uitvoeren?'
Feit of fictie in 2018...

De robots rukken snel op in onze levens. En ook het bedrijfsleven gaat dat merken. Het bedrijf RobotXperience biedt geïnteresseerden een ervaring met een robot. Bij binnenkomst van het robotclubhuis wordt de verslaggever ontvangen door robot Robin. “Wil je met me op de foto?”, vraagt Robin. En vlak voordat de foto genomen wordt: “Zit je haar wel goed?”
Robot Robin steelt de show bij een presentatie. (Foto: aangeleverd)
Waar de verslaggever stomverbaasd reageert, tempert eigenaar Tom Ederveen van RobotXperience het enthousiasme. “In feite regel ik dit nu nog allemaal. Robin kan zelf nog niet interpreteren. Maar de ontwikkelingen gaan razendsnel. Robin ziet binnenkort dat jij je smartphone uit je zak haalt en associeert dan zelf vervolgens of je met haar op de foto wilt. Maar ja, voor hetzelfde geld wil je alleen maar een telefoongesprek voeren. Voordat een robot dat verschil kan interpreteren zijn we nog wel een aantal jaar verder.”
Mede-eigenaar Randall van Poelvoorde valt zijn collega bij. “Als je het met de ontwikkeling van auto’s vergelijkt, is Robin nog maar de T-Ford: we staan aan het begin. De hele ontwikkeling is nu op gang aan het komen. Maar die gaat razendsnel. Je moet het per maand bekijken, eigenlijk.” Wat het bedrijfsleven daar van merkt? “Heel veel”, zegt Van Poelvoorde en wijst op de opkomst van de Home Assistent: een smart speaker die je bijvoorbeeld op het aanrecht zet. Het ding kan een recept voorlezen of een pak suiker bestellen in de supermarkt. “De Home Assistent is dus in feite al een robot, maar zonder armen en benen. Hij neemt door middel van spraakbesturing opdrachten aan. En dat geeft al een trend aan: alles gaat straks met spraakbesturing. Dat betekent dus dat beeldschermen veel minder belangrijk worden. Dat zal voor een aardverschuiving zorgen, ook in het bedrijfsleven. Het zet bijvoorbeeld de retailmarkt op zijn kop. Stel je maar eens voor: moet een bedrijf nog een website hebben? Makers van websites en apps zullen daar nu al zenuwachtig van worden, maar ook een gigant als Google, die vooral afhankelijk is van Adwords. Wat is dat nog waard als er geen beeldscherm meer is?”
Van Poelvoorde ziet bij de ontwikkeling van robots dezelfde lijn als bij de opkomst van andere nieuwe technologie, zoals destijds de PC. “Mensen moeten aan een technische ontwikkeling wennen. Eerst wist niemand wat een PC was, toen was er afwijzing omdat niemand wist wat je met zo’n ding kon. Toen kwam de fase, waarin een buurman of vriend het ging gebruiken en vervolgens de vraag: ‘Kan ik er misschien toch wat mee?’ en nu is de computer niet meer weg te denken. Bij robots zitten we op dit moment in de fase dat we ons afvragen wat we ermee zouden kunnen. Het is de vooravond van de grote doorbraak van robots.”

Concurrentie

“De grote bedrijven boeken momenteel de meeste vooruitgang op het gebied van spraakbesturing”, stelt Van Poelvoorde. “Bedrijven moeten zich echt gaan afvragen op welke manier ze met deze ontwikkeling hun klanten verder kunnen helpen. Durf je daarin te experimenteren? Wie te lang wacht, loopt de kans dat de concurrentie een voorsprong neemt. Dan kan het te laat zijn.”
Een tijdpad durft Van Poelvoorde niet te noemen. “De ontwikkelingen gaan zo snel, ik kan hooguit vijf jaar vooruit kijken. En dat is al risicovol. Ga maar na: zeven jaar geleden kwam de eerste smartphone. Nu hebben we die bijna allemaal en kunnen we hem eigenlijk al niet meer missen.”
De vraag zit voor wat betreft RobotXperience vooral in de ethiek. “De sociale robot, die interactief is met de mens, komt sneller in ons levens dan we denken. We zouden nu eigenlijk al moeten nadenken over de vraag welke taken we robots wel en niet willen geven. Taken die we eenmaal hebben ‘weggerobotiseerd’ pak je namelijk nooit meer terug. En in hoeverre laten we grote bedrijven invloed uitoefenen op de ontwikkeling van robots? We zouden op dit moment een businesscase moeten oppakken en die discussie voeren. De politiek begint nu eindelijk langzaam wakker te worden, maar het bedrijfsleven is echt minder alert. Dat is ook het gat wat we invullen met ons bedrijf met RobotXperience: mensen in aanraking laten komen met robots. Bedrijven kunnen ze huren en we verzorgen ook lezingen en workshops.”
Seksindustrie

Wie de historie terugziet kan concluderen dat de seksindustrie vaak bepalend is welke technische innovatie succesvol wordt. Bizar genoeg zal dat waarschijnlijk voor de ontwikkeling van robots ook gelden. Van Poelvoorde: “De ontwikkelingen die momenteel gaande zijn de robotisering komen niet zozeer uit de technologische hoek, maar vooral de sekspoppenindustrie steekt daar veel geld in. In Japan heb je al sekspoppenbordelen. Om de interactie met de cliënt te optimaliseren is het in die sector essentieel dat robots emoties kunnen gaan lezen, kunnen interpreteren. En daar worden momenteel forse sprongen in gemaakt. De robotisering zal veel harder gaan dan we denken. De zelfrijdende auto’s zijn al in ontwikkeling. Dat zijn al robots! En de komende jaren zal dat alleen maar toenemen. De techniek is volop in ontwikkeling. Het is de vraag of wij als mensen in dat tempo meekunnen.”

Geen angst

Angstig? Daar is geen reden voor, stelt Van Poelvoorde. “Robotisering kan ons leven enorm veraangenamen. Denk aan de zorgsector. Oudere mensen die vergeetachtig worden, kunnen soms in de ochtend de weg even kwijt zijn: ‘Waar ben ik?’ Op het nachtkastje kan een robot, bijvoorbeeld in de vorm van een wekker, sturing geven. Die merkt met een hartslagmeter dan de persoon ontwaakt, maakt hem rustig wakker met een fijn muziekje en vertelt na vijf minuten welke dag het is, dat de sloffen onder het bed staan en dat het misschien een goed idee is om een kopje koffie te gaan drinken. Dat is fijn voor die persoon, maar heeft ook invloed voor het personeel dat juist in de ochtend spitsuur heeft. Verzorgenden hebben dan later op de dag meer tijd om persoonlijke aandacht te geven aan die cliënt. Maar ook hier geldt: in hoeverre laten we een robot die taken uitvoeren. Het is niet de bedoeling, dat zo’n oudere de hele dag geen mens ziet. Ook hier geldt dus het ethische aspect. Daar hebben robots geen invloed op. Dat moeten wij bepalen, de mensen.”
Artikel geplaatst op: 17 december 2017 - 11:50

Gerelateerd

Delen